Kontakt w sprawach naukowych
Prof. Andrzej Dziembowski, e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Zarządzanie projektem
Alexia Danyłow, e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
PR & Komunikacja projektu
Magdalena Krupa, e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Kontakt w sprawach naukowych
Dr hab. Wojciech Pokrzywa, e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Zarządzanie projektem
Agata Skaruz, e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
PR & Komunikacja projektu
Magdalena Krupa, e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
-
20.09.2021 - 25. Festiwal Nauki: zapraszamy na nasze wykłady
-
7.09.2021 - MIBMiK na 25. Festiwalu Nauki
-
20.01.2021 - Relacja z uroczystej inauguracji projektów GRIEG prof. A. Dziembowskiego i dr. W. Pokrzywy
-
7.09.2020 - Start projektu Prof.Dziembowskiego finansowanego z Funduszy Norweskich
-
30.04.2020 - Prof. Andrzej Dziembowski i dr. Wojciech Pokrzywa wśród laureatów konkursu GRIEG
-
20.09.2021 - 25. Festiwal Nauki: zapraszamy na nasze wykłady
-
7.09.2021 - MIBMiK na 25. Festiwalu Nauki
-
20.01.2021 - Relacja z uroczystej inauguracji projektów GRIEG prof. A. Dziembowskiego i dr.hab. W. Pokrzywy
-
30.04.2020 - Prof. Andrzej Dziembowski i dr hab. Wojciech Pokrzywa wśród laureatów konkursu GRIEG

prof. Andrzej Dziembowski
International Institute of Molecular
and Cell Biology in Warsaw
dr hab. Magdalena Dziembowska
Centrum Nowych Technologii
Uniwersytetu Warszawskiego
University of Bergen
Department of Biomedicine
Wojciech Pokrzywa, PhD - International Institute of Molecular and Cell Biology in Warsaw
Prof. Rafał Ciosk - University of Oslo
Rola cytoplazmatycznej poliadenylacji w regulacji lokalnej translacji w neuronach
Neurony komunikują się ze sobą za pomocą synaps, specjalistycznych miejsc kontaktowych, które umożliwiają przekazywanie impulsów elektrycznych pomiędzy komórkami. Synapsy są małymi, jednak częściowo niezależnymi przedziałami komórki, ponieważ posiadają maszynerię niezbędną do syntezy białek. Taki proces produkcji białek na matrycy mRNA transportowanego do odległych synaps z ciała komórki nazwano „lokalną translacją”. Lokalna synteza białek jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania synapsy, a jej zaburzenia są przyczyną chorób neurorozwojowych. W ciągu ostatnich lat, dzięki rozwojowi nowych technologii, dowiedzieliśmy się więcej o procesach zachodzących w synapsach. Jednak dokładne mechanizmy molekularne regulujące proces translacji synaptycznej wciąż nie zostały poznane.
Końce cząsteczek mRNA są specjalnie modyfikowane w celu zwiększenia ich stabilności i zdolności do służenia jako matryca do syntezy białek na rybosomach: na „początku”, czyli końcu 5’, mRNA zawiera tak zwaną strukturę czapeczki, a na „końcu” 3’ umiejscowiony jest ogon poli(A). Ogon poli(A) jest homopolimerycznym łańcuchem nukleotydów adenozynowych dodawanych przez specjalne enzymy. Prawie wszystkie mRNA w komórce ulegają poliadenylacji w jądrze zaraz po syntezie i przed transportem do cytoplazmy. Jednakże jest coraz więcej dowodów na to, że proces poliadenylacji może również zachodzić w cytoplazmie, gdzie jest nazywany poliadenylacją cytoplazmatyczną. W neuronach cytoplazmatyczna poliadenylacja synaptycznych mRNA odgrywa istotną rolę w regulacji syntezy białek. Jednak do tej proces ten zbadano dla tylko kilku mRNA, a globalny efekt tego zjawiska i enzymy przeprowadzających reakcję są nieznane.
![]()
Celem naszego projektu jest udzielenie odpowiedzi powyżej sformułowane pytania.
Adaptacja komórkowa do zimna
Stresory środowiskowe mogą poważnie zagrozić zdolności zwierząt do przeżycia i rozmnażania się. Jednym z potencjalnie niebezpiecznych stresorów środowiskowych jest przewlekle niska temperatura. Aby przeciwdziałać zimnu, dotknięte nim organizmy uruchamiają różnego rodzaju reakcje, od unikania ekspozycji na niską temperaturę po adaptację do niej. Ta ostatnia strategia jest stosowana przez hibernujące zwierzęta, które w skrajnych przypadkach mogą przetrwać w ujemnych temperaturach przez wiele dni. Proponujemy wykorzystanie prostego modelu zwierzęcego, nicieni Caenorhabditis elegans, jako wartościowego narzędzia do zrozumienia adaptacji komórkowych do niskich temperatur. Skoncentrujemy się na mechanizmach modulujących poziom i typy przekaźnikowych RNA oraz białek, ponieważ tego rodzaju cząsteczki mają kluczowe znaczenie dla decyzji komórki, jak adaptacja do warunków środowiska lub śmierć. W niektórych stanach chorobowych, takich jak udar, obniżenie temperatury może ułatwić powrót do zdrowia pacjenta. Ponadto hibernacja jest przedmiotem zainteresowania badań nad starzeniem się, ponieważ zwierzęta żyją dłużej w niższych temperaturach. Zatem zrozumienie, w jaki sposób komórki dostosowują się do zimna, może potencjalnie wpłynąć na leczenie zaburzeń u ludzi.
![]()










